Autorem programu jest Fundacja dla Dzieci z Chorobami Nowotworowymi „Krwinka”. Program ten ma zasięg ogólnopolski i polega na organizowaniu cyklicznych akcji w różnych regionach kraju. Celem projektu jest powiększanie zasobów osobowych Rejestru Dawców Szpiku (wykonywanie badań genetycznych u pozyskiwanych potencjalnych dawców), a w konsekwencji zwiększanie szans na wyleczenie wielu chorych na raka.
Przeszczep szpiku jest jedną z metod leczenia chorób nowotworowych, w szczególności białaczek, dającą najwyższy współczynnik wyleczeń - pięć razy wyższy niż w przypadku leczenia inną metodą (radio lub chemioterapią). W wielu przypadkach (oporność na chemioterapię, wznowa choroby) jedynym sposobem na ocalenie życia.
Rejestr honorowych dawców szpiku zawiera dane osobowe wraz z wynikami badań genetycznych potencjalnych dawców. Zasoby polskich rejestrów znajdują się w światowej bazie komputerowej Bone Marrow Donor Worldwide - BMDW w Holandii.
Jedynie dla 25-30% chorych znajduje się dawcę rodzinnego. W pozostałych przypadkach poszukuje się dawcy niespokrewnionego. Istnienie dwóch obcych osób o identycznych kombinacjach antygenów HLA waha się między 1:100 a 1:1 000 000. Najtrudniejszy jest dobór dawców dla chorych z rzadkimi układami antygenów HLA. Dzięki pozyskaniu dużej liczby potencjalnych dawców szpiku zwiększa się prawdopodobieństwo szybkiego doboru zgodnego antygenowo dawcy i wykonania przeszczepu ratującego życie.
Każdy pełnoletni, zdrowy tj. nie obciążony chorobami genetycznymi, dziedzicznymi i przewlekłymi człowiek, może zostać dawcą szpiku. Preferowani są ludzie młodzi - najlepiej między 18 a 30 rokiem życia, gdyż od momentu zamieszczenia potencjalnego dawcy w rejestrze do chwili oddania szpiku (tylko do 50 roku życia) może upłynąć długi okres czasu: 5, 10, czy nawet 15 lat. Decyzja zostania honorowym dawcą musi być w pełni świadoma i przemyślana, bo jest podjęta na wiele lat. Zdrowie, młodość i wola niesienia pomocy - to czynniki niezbędne, aby zostać potencjalnym dawcą szpiku.
Dawstwo wykluczają:
Po dokonaniu niezbędnych formalności, służby medyczne pobiorą od ochotników 10 ml krwi (podobnie, jak przy wykonywaniu podstawowych badań morfologicznych) w celu oznaczenia antygenów zgodności tkankowej (transplantacyjnych), tzw.: antygenów HLA klasy I i klasy II. Badania wykonywane są w specjalistycznym laboratorium. Następnie wyniki badań wraz z danymi dawców umieszczane są w rejestrze i udostępniane całemu światu.
Dawca umieszczony w rejestrze zostaje zaproszony do oddania szpiku wówczas, gdy jego antygeny są zbieżne z antygenami biorcy - chorego. Może zdarzyć się również sytuacja, że honorowy dawca w ciągu swojego życia nigdy nie zostanie poproszony o oddanie szpiku, bo jego kombinacje antygenów nie będą zgodne z poszukiwanymi.
Szpik pobierany jest od dawcy w specjalistycznej klinice, która znajduje się najbliżej jego miejsca zamieszkania. Istnieją dwie metody pobierania szpiku: w znieczuleniu ogólnym poprzez nakłucia talerzy biodrowych lub z krwi obwodowej przy użyciu urządzenia o nazwie separator.Termin pobrania zsynchronizowany jest z przygotowywaniem pacjenta do transplantacji. Szpik dostarczany jest do Kliniki Transplantacyjnej przez specjalnego kuriera i podawany pacjentowi drogą kroplówki.
Oddanie szpiku dla zdrowego dawcy nie wiąże się z praktycznie żadnym ryzykiem. Całkowita regeneracja szpiku awcy następuje zwykle po 3-4 tygodniach. Po pobraniu szpiku wykonuje się badania kontrolne stanu zdrowia dawcy.
Nie! Kandydat na dawcę nie ponosi żadnych kosztów, tj. ani kosztów wykonania badań, ani kosztów umieszczenia go w rejestrze, ani kosztów związanych z pobraniem szpiku.
Kolejne edycje Programu „Dawca Szpiku” realizowane będą cyklicznie, na terenie całej Polski, gdyż w każdym regionie są zróżnicowane genetycznie populacje stanowiące o różnorodności występowania kombinacji antygenów HLA. Objęcie badaniami terenu całego kraju daje szansę na dobór większej ilości dawców z całkowicie zbieżnymi antygenami HLA. Informacje o kolejnych akcjach Programu „Dawca Szpiku” będą nagłaśniane za pośrednictwem mediów, a także umieszczane na stronie internetowej www.krwinka.org, gdzie znajdują się również wiadomości na temat Fundacji „Krwinka”.
Jeśli z różnych względów nie możesz zostać dawcą szpiku, wesprzyj finansowo badania innych - koszt wpisania jednego dawcy do rejestru wynosi 250 euro. Istnieje możliwość wsparcia poprzez wpłatę darowizny i 1% podatku. W ten sposób przyczynisz się do powiększenia zasobów rejestru dawców, a tym samym dasz szansę na ocalenie ludzkiego życia.